افكار و پندارهاى ابن تيميّه با مرگ او و شاگردش ابن قيم، به بوته فراموشى سپرده شده بود، تا اين كه اين آراء توسط فردى موسوم به محمدبن عبدالوهاب از زاويه انزوا و گمنامى به درآمد.

محمدبن عبدالوهاب در سال 1111 يا 1115 ه.ق در شهر عُيينه از توابع نجد ديده به جهان گشود و در سال 1207 ه.ق درگذشت وى بيش از 90 سال عمر كرد. ابتداى رشد و نموّش، در زادگاهش، عيينه بود. در همان جا بود كه فقه حنبلى را از علماى حنابله فراگرفت.، سپس براى تكميل معلومات رهسپار مدينه منوّره شد و در آن شهر به تحصيل فقه و حديث پرداخت. احمد امين مى‏گويد : وى مسافرتى به مدينه نمود، سپس به مدت چهار سال در بصره و پنج سال در بغداد و يك سال در كردستان و دو سال در همدان اقامت گزيد. اندك زمانى نيز رحل اقامت در اصفهان و قم افكند. بعد از آن بود كه پرده از روى عقايد انحرافى خود برداشت و مردم را به آن دعوت نمود. امام على‏عليه السلام مى‏فرمايند : هيچ كسى نيست كه چيزى را از ديگران مخفى كند مگر اين كه آن امر پنهان در اثر اشتباهى، بر زبان آن شخص ظاهر مى‏شود و چهره‏اش آن را نمايان مى‏كند. لذا علما دريافته بودند كه ابن عبدالوهاب هم خود به گمراهى رفته و اگر به تبليغ بپردازد، گروهى را به گمراهى مى‏كشاند. نخستين كسى كه گمراهى او را دريافته بود و مردم را از وى بر حذر داشت و خود به شدت با عقايدش به مخالفت برخواست، پدرش عبدالوهاب و سپس برادرش، شيخ سليمان‏بن عبدالوهاب بودند. و حتى برادرش شيخ سليمان كتابى در ردّ بدعت‏هاى محمدبن عبدالوهاب به نگارش درآورد.

    در سال 1139 ه.ق پدرش عبد الوهّاب از عيينه بر حريمله انتقال يافت و باقى مانده از عمر خود را در همان شهر سپرى نمود تا اين كه در سال 1143 ه.ق، از دنيا رفت. عبدالوهاب از فرزندش محمّد رضايت خاطر نداشت و هميشه او را از عقايدش نهى مى‏نمود.